|
|
|||||||||
|
|||||||||
|
|
Lpg / Otogaz Nedir? |
||||||||
|
LPG / OTOGAZ NEDİR ?
LPG; Propan (C3 H10) ve Bütan' ın (C4
H10) jbelirli oranlarda karışımından oluşan ham petrolden elde edılen
sıvılaştırılmış petrol gazıdır. (Hidrokarbon) LPG; LPG GEREKLİMİDİR ?
LPG İÇİN OLDUKCA GEÇERLİ SEBEBLER
BULUNMAKTADIR Çevre bakımından; Egzozdaki CO (karbon monoksit), CO2
(karbon dipksit) ve HC SİSTEM ÇEŞİTLERİ; 1.Nesil sistemler; karbüratörlü araç için Sistemi oluşturan temel unsurlar : a- Depo % 80 lik dolum yapılabilen yüksek basınca dayanıklı b- regülatör; sıvı yakıtı buharlaştıran motorun ihtiyacına göre gaz akışını saglayan basınç düşürücü niteliktedir.
c- yakıt kesici valfler; aracın gazda
iken benzin akışını kesebilmek için pompa ile karbürator arasına benzin
valfi monta edilir. Arac benzinde iken gazın akışını
d-Mikser (karıştırıcı); karbiratör üstüne yerleştirilen gaz ve hava karışımını ayarlamayı sağlar.
e- anahtar; aracın gaz ve benzine
geçişini saglayan ve gazda iken yakıt rezerve durumunu gösterdigi gibi
kontak açık iken marş durumuna geçilmedigi takdirde f-şamandıra; gaz rezerve miktarını mekenik olarak gösteren ve gazın depoya alım ve çıkışını sağlayan ayrıca % 80 dolumu ayarlayabilen parçadır. g-dolum ağzı; tek yönlü bir valf olmakla beraber araç dışında bulunma zorunluluğu vardır. 2.Nesil sitemler; enjeksiyonlu araçlar için sistemi oluşturan temel unsurlar
Enjeksiyonlu araçlar temel olarak tek ve
çok nokta olmak üzeri 2 ye ayrılır. 1 nesilin montajlarından farklı
olarak benzin akışını durdurabilmek için benzin 3.Nesil sistemler; enjeksiyonlu ve plastik manifotlu araçlar için
Bu sistem alışa gelmiş diğer sistemlerden
tamamen farklı en son teknoloji ürünü olan bir sistemdir. Gazın motora
gönderilimi diger sistemlerdeki gibi bir mikser LPG GÜVENLİMİDİR ?
Doğru montaj halinde LPG benzinden daha
güvenlidir denilebilir. LPG çarpma tahribat deneylerinden geçmiş, giriş
kilitleme ve aşırı sıcaklık kontrol valfli a- Propan buharları havadan daha agırdır ve zeminde, (bodrumda, kanalizasyonlarda) toplanır, b- Tüm tutuşturma kayaklarını (alevler, sigara, pipo, ısıtıcılar, pilot ışıklar) elimine ediniz c- Mümkünse kaçagın kaçağını kapatınız . d- Garaj kapısını açık bırakarak havalandırma yapınız. e- Zemindeki drenaj deliklerine su püskürterek havalandırılmasını sağlayınız.
f- Propan kokusu gidinceye kadar hiçbir
ateşleyiciyi çalıştırmayınız EN SON ÇIKAN SİSTEMDE VALFLİ ŞAMANDRA
SAYESİNDE HER STOP KONUMUNDA
KULLANIM FAYDALARI LPG; Diğerine oranla motorların daha sessiz çalışmasını sağlar:Karbüratöre ve enjektöre gaz halinde geldiğinden motor daha sessiz ve titreşimsiz çalışır. LPG; Motoru temiz tutar ve ömrünü uzatır:Asit ve karbon artığı bırakmadığından motorun ömrü uzar ve daima rahat çalışır. LPG; Güvenlidir:LPG kullanılan araçlardaki donanım ve depolar diğerlerine nazaran çok daha dayanıklı malzemelerden üretildiği için daha güvenlidir.
LPG; Çevre Dostudur:LPG kullanan araçlar atmosfere daha az
miktarda zararlı gaz bırakır. Bu da bizler için solunacak daha temiz bir
hava ve daha yeşil bir Neden LPG ?
Diğer ülkelerde yıllarca kullanılan ,
ülkemizde son iki yıldan bu yana kullanılan ve gün geçtikçe hızla
yaygınlaşan bu sistemle birlikte akıllarda gerçekçi LPG ; köklü firmalar tarafından desteklenen , yaygınlaştırılan kaynağı geniş bir yakıttır.
Her şeyden önce LPG yakıtı mutfağımızdan
banyomuza veya büyük sanayi komplekslerine kadar yıllarca kullanılan
yaygın , diğer enerji kaynaklarına göre
Dünyanın önde gelen dev firmaları bu
alanda büyük yatırımlara imza atmaktadır. Örneğin TOFAŞ-FIAT otomotiv
gibi büyük otomotiv firmaları bu sistemi üretim aşamasında otomobile
yerleştirerek LPG uyumlu otomobilleri piyasaya sürmektedirler. BP gibi
büyük yakıt sağlayıcı firmalar ise yakıt istasyonlarında
LPG Çevre Dostudur. LPG kullanan araçlar atmosfere daha az miktarda zararlı gaz bırakır. Bu da bizler için solunacak daha temiz bir hava ve daha yeşil bir çevre demektir. LPG Ekonomiktir. Düşük vergi uygulaması nedeniyle benzin ve diğer yakıtlara oranla daha ekonomiktir. LPG Otomobilinizin Motoruna Zarar Vermez.
LPG kullanan araçlarda LPG yanma
neticesinde motorda asit ve karbon atıkları bırakmadığından motorun
ömrünün uzun olmasına yardımcı olur. Silindirdeki Hangi araçlar Lpg veya Doğalgaz’a çevrilebilir?
LPG ve Doğalgaz sistemi, benzinle
çalışan, katalitik enjeksiyonu olan veya olmayan, karbüratörü bulunan
araçlara monte edilebilir. Asıl önemli nokta Dizel araçlarda LPG veya Doğalgaz sistemine çevrilebilir. LPG tesisatları güvenli midir? Tüm komponentler ECE-R67.01 regülasyonuna uygun olarak imal edilmektedir ve çalışma basıncının 10 katından daha fazla bir basınç ile test edilmektedir.
• Dünyanın önde gelen dev firmaları bu
alanda büyük yatırımlara imza atmaktadır. Örneğin TOFAŞ-FIAT otomotiv
gibi büyük otomotiv firmaları bu sistemi • Kullanan araçlar atmosfere daha az miktarda zararlı gaz bırakır. Bu da bizler için solunacak daha temiz bir hava ve daha yeşil bir çevre demektir.
• Kullanan araçlarda LPG yanma
neticesinde motorda asit ve karbon atıkları bırakmadığından motorun
ömrünün uzun olmasına yardımcı olur. Silindirdeki yağ
• Diğer ülkelerde yıllarca kullanılan ,
ülkemizde son altı yıldan bu yana kullanılan ve gün geçtikçe hızla
yaygınlaşan bu sistemle birlikte akıllarda gerçekçi yanıt • Otomobilinizin Motoruna Zarar Vermez.
• Her şeyden önce mutfağımızdan
banyomuza veya büyük sanayi komplekslerine kadar yıllarca kullanılan
yaygın , diğer enerji kaynaklarına göre daha • Çevre Dostudur. • Düşük vergi uygulaması nedeniyle benzin ve diğer yakıtlara oranla daha ekonomiktir. • Köklü firmalar tarafından desteklenen , yaygınlaştırılan kaynağı geniş bir yakıttır. • Hangi araçlar çevrilebilir?
• Benzinle çalışan, katalitik enjeksiyonu
olan veya olmayan, karbüratörü bulunan araçlara monte edilebilir. Asıl
önemli nokta çevrilebilecek araba benzinle • Dizel araçlarda bu sisteme çevrilebilir. Tesisatları güvenli midir? • Tüm komponentler ECE-R67.01 regülasyonuna uygun olarak imal edilmektedir ve çalışma basıncının 10 katından daha fazla bir basınç ile test edilmektedir. LPG DöNüŞüMü (OTOGAZ MONTAJI) Otogaz montajını, yetkili servislere yaptırmak gereklidir. SEQUENTIAL SiSTEM NEDiR ?
Sırayı takip eden sıralı anlamına gelir.
Otomobil üreticileri 1996 yılından sonraki ürettikleri araçlarda yakıt
sistemini sıralı olarak üretmişlerdir. Bunun açıklaması
Teknolojik gelişmeler ve otomobil
üreticilerinin bu çalışmalarından sonra LPG dönüşüm kiti üreticileri de
bu alanda çok büyük atılımlar yapmıştır. Dönüşüm
OTOGAZ SiSTEMi TANITIM BiLGiSi * Tüm sistemler Avrupa Kalite Belgesi olan. E-CE-R 67 belgelidir * Bu sistem Avrupa'da 30 yılı aşkın bir süredir kullanılmaktadır. Ayrıca ilk petrol krizinin oluğu dönemden itibaren günümüze kadar Türkiye'de illegal olarak depo yerine tüp takılarak kullanılmış ve kullanılması istenmeyen tüple bile şimdiye kadar en ufak bir kaza olmamıştır. * Benzinli araçların otogaza dönüşümü oldukça kolay ve ekonomiktir. Bu sistem 15.000. km'de kendini amorti etmektedir. 1 lt. benzinle alınan yol 1.1 lt. sıvı LPG ile (%10 daha fazla ) alınmasına rağmen, 1 lt. benzinin fiyatı, 1 lt. sıvı LPG'nin 2 katı olduğundan km. maliyeti açısından sonuçta %50 oranında ucuzluk sağlamaktadır. LPG ile benzin arasındaki 2 oranı senelerdir hemen hemen hep aynı kalmaktadır. * LPG Sistemi otomatik güvenlidir. LPG sistemi için kullanılan tüm aksamlar E-CE-R 67 belgelidir. Yakıt tankları kullanma basıncının yaklaşık 9 katı basınçla test edilmektedir. Araçlarda kullanılan benzin deposunun saç kalınlığı 1 mm olup, dayanma basıncı max 5 bardır. LPG tankının saç kalınlığı 4 mm olup 110 bara kadar dayanmaktadır. Buda benzin deposunun dayanma basıncının 22 katı demektir. Tüm dolum tanklarımız sertifikalıdır. Ayrıca yakıt tanklarının güvenliği için tankın %80'den fazla dolumunu engellemek için güvenlik sistemi mevcuttur. Multivalfteki bakır boruda herhangi bir gaz kaçağı söz konusu olduğunda Multivalfteki emniyet sistemi sayesinde gaz otomatik olarak kesilir. * Otogaz Sistemleri dizel araçlar hariç, diğer tüm araçlara monte edilebilir. Dönüşüm 3-4 saati geçmez. * Mevcut olan benzin sisteminde hiç bir değişiklik gerektirmez. Aracın içinden kumanda düğmesi sayesinde hem LPG hem de benzinle çalışma imkanı. * Otogaz Sistemlerinin montajında, profesyonel eğitilmiş, sertifikalı uzman elemanlar kullanılmaktadır. Tüm ustalarımız İtalya tarafından eğitilmiştir. * Sistem montajında araçta tadilat yapılmaz, sadece birkaç parça eklenir.
* LPG takılan araç montajcı firmadaki
görevli makine mühendisi tarafından (bu mühendise Mak. Müh. Odası
tarafından yetki belgesi verilmiştir.) kontrolü
* Sanayi Bakanlığınca onaylı ruhsat
tescil işlemleriniz trafik kanunun 32. maddesi ve Bakanlığı 93/94-95
sayılı tebliğ esaslarına göre trafiğe kayıt işlemleri * Artık Avrupa'da Mercedes'le, BMW gibi çok lüks araçlara gaz sistemi fabrika çıkışı takılmaktadır. SONUÇ OLARAK; LPG OTOMOTiV YAKITI OLARAK BENZiNE , GöRE DAHA üSTüN öZELLiKLERDE BiR YAKITTIR LPG (OTOGAZ) KİT PARÇALARI REGÜLATÖR Görevi : 1- Yüksek basınçta gelen LPG'nin atmosferik basınca dönüşmesini sağlar. 2- Sıvı halindeki LPG'yi, motor suyunun sıcaklığından faydalanarak gaz haline dönüştürmek. 3- Motorun ihtiyacına göre gaz akışını sağlamak. 4- Motorun devrine göre gaz ayarı yapmak. Özellikleri : - Gövde ve kapak tamamen composit alüminyum malzemeden yapılmıştır. - Su ısıtma odası, gaz odasından su/gaz muhafaza koşulu sağlanarak ayrılmıştır. - Diyafram, contalar, yaylar, ECE-R 67 .01 standartlarına göre LPG kullanımına uygun materyalden yapılmıştır. - Test basıncı 67.5 bardır. - 1. Kademe çıkışında gaz akımının tamamen kapatılması bir elektrovalf ile yapılır.
- Rölanti hattı ve ayarı ayrıdır.
Montajı :
Karbüratöre en yakın noktaya ve araca
dikey olarak monte edilmelidir.LPG tankından bakır boru aracılığı ile
gaz valfine gelen LPG, valften geçtikten sonra
Regülatörde buharlaşan gazın mikser
aralıcığı ile motora gönderilmesi için üstü metal kaplı örgülü hortum
kullanılmaktadır. Regülatörün sıcak motor suyunu
Valf 12 Voltluk elektrik ile çalışır. Bir
kablo aracılığı ile seçici anahtardan komut alır. Regülatörün yağ, cüruf
ve yabancı partikülleri tutan haznesi mevcuttur. Diyafram LPG kalitesine göre 50.000-100.000 km'de değiştirilmelidir. MULTIVALF Görevi: - LPG tankı üzerine bağlanmaktadır, - Tanka gaz dolum işlevi yapar, - Dolum limitini ayarlar, - Tankdaki yakıt seviyesini gösterir, - LPG' yi motora gönderir, - 27 bar basınçta açan basınç emniyet valfi ile tankın içerisindeki aşırı basıncı tahliye eder, - Herhangi bir nedenden dolayı, motora giden borular delinirse aşırı akış valfi gaz çıkışını keserek emniyeti sağlar, Doldurma: Yakıt alma sırasında, yakıt pompasından gelen LPG multivalften geçer. multivalfler, uzun bir dolum süresini önlemek için, LPG'nin geçişine fazla direnç göstermeyecek şekilde dizayn edilmiştir.
Dolum Limiti: Mevcut standartlar ve
güvenlik nedenleriyle depo maksimum miktar deponun toplam kapasitesinin
%80'idir. Kalan % 20 lik bölüm LPG buharıyla
Seviye Ölçer: İki mıknatıs sayesinde
depodaki LPG seviyesini ölçmek mümkündür; bunlardan biri tankın içinde
olup, şamandıraya bağlı cihazlarla birleşiktir;
LPG Emme İşlemi: Deponun dibine doğru
dönük bir emme borusu sayesinde multivalf sıvı LPG çekilmesini sağlar.
Her durumda multivalf motorun ihtiyaç
Kesme: Multivalfin üzerinde emme ve
doldurma borularını bloke etmeye yarayan iki vana vardır. Bunlar genel
olarak açık konumdadır; ancak bakım işlemi Aşırı akış: Multivalfin içinde ve LPG emme borusu üzerine yerleştirilen "aşırı akış valfi" 1 bar basınç farkında akışı durdurur. Montajı : Multivalf tank üzerine monte edilir. Gazın seviyesini gösterebilmek için bir şamandırası, birde gazın emilmesi için gaz emme borusu bulunmaktadır. Multivalf montajında en önemli husus, yatay konuma paralel olmasıdır. MULTİVALF MUHAFAZA KAPAĞI VE HAVALANDIRMA BORUSU
Görevi oluşabilecek gaz kaçaklarının
havalandırma boruları sayesinde araç içerisinden tahliye edilmesini
sağlar. Multivalf kapağı sızdırmaz şeffaf plastikten imal DIŞARIDAN DOLDURMA NOKTASI
Dünya standartlarında imal edilmiş çok
çeşitli dolum ağızları vardır.Türkiye'de ve dünyada en yaygın olarak
kullanılan tipe uygun olarak üretilmiştir. Özel pirinç BENZİN VALFİ Benzin otomatiği ve karbüratör arasına konan, benzin akışını sağlayan veya kesen bir parçadır. Elektrovalf ile donatılmıştır. Benzin valfine gelen elektrik devrelerinden biri (+), diğer şase (nötr) olarak bağlanır.
Montajı : Bu valf benzin pompası ile karbüratör
arasına yerleştirilir. Bu valfin yalnızca karbüratörlü araçlarda
kullanıldığı unutulmamalıdır. Bu valfin üzerinde LPG VALFİ
Bakır bir boru ile birbiri ile
irtibatlandırılmış LPG tankı ve buharlaştırıcı arasında bulunan
elektromanyetik kumandalı bir valftir. Motor çalışmadığı veya benzin CNG REGÜLATÖR Görevi: 1-Yüksek basınçta gelen CNG'nin 3 kademede atmosferik basınca dönüşmesini sağlar. 2-Motorun ihtiyacına göre gaz akışını sağlamak. 3-Motorun devrine göre gaz ayarı yapmak. Özellikleri: - Gövde ve kapak tamamen ETIAL 150 alüminyum malzemeden yapılmıştır. - Su ısıtma odası gaz odalarından, su/gaz muhafaza koşulu sağlanarak ayrılmıştır. - Diyafram, contalar ve yaylar, CNG kullanımına uygun metaryelden yapılmıştır. - Test basıncı 300 bardır. - 2. Kademe çıkışında gaz akışının tamamen kapatılması bir elektrovalf ile yapılır. Montajı : Karbüratöre en yakın noktaya ve araca dikey olarak monte edilmelidir.
Regülatörün sıcak motor suyunu alan giriş
ve çıkışına basınca dayanıklı su hortumları kelepçeler vasıtası ile
monte edilir. Valf 12 Voltluk elektrik ile çalışır. Diyafram CNG kalitesine göre 50.000-100.000 km'de değiştirilmelidir. TANK VANASI 1- CNG tankına monte edilir. 2- Tanka gaz dolumunu sağlar. 3- Herhangi bir nedenden dolayı, motora giden borular delinirse gaz çıkışını keserek emniyeti sağlar. 4- Tank içerisinde oluşan aşırı basınç birikmesini önlemek için basınç tahliye valfi ile donatılmıştır. DİZEL ARAÇLARDA LPG DÖNÜŞÜMÜ
Bazı elektriksel farklar olmasına rağmen
Dizel araçların LPG dönüşümü benzinli araçların LPG dönüşümüne benzer.
Dizel dönüşümünde Benzin valfi veya
Dizel'e gereken bu karışımlar az
olduğundan,yakıt tasarrufu sağlanır. Bu hem ekonomi sağlar,hemde
atmosfere daha az miktarda kirli hava bırakır.
Gaz ayarı yapmak için ,gaz pedalına
yavaşça dokunularak (%20 oranında) ve LPG devreye sokulur,gaz ayar
vanasını motor devir sayısı maksimuma SIK SORULAN SORULAR OTOGAZ KULLANIYORUM. MENZiLiM NE KADARDIR ?
Otogazın yoğunluğu benzine göre daha
düşük olduğu için menzili benzine göre yaklaşık % 25 daha azdır. Fakat
LPG’li araçlar aynı zamanda benzin de OTOGAZIN FiYATI HER YERDE AYNI MI ? Otogaz fiyatı da benzinde olduğu gibi bulunduğunuz yerin rafinerilere olan uzaklığına göre iller bazında farklılık göstermektedir. OTOGAZIN KALiTE STANDARDI VAR MI ?
EN 589 standardı, Avrupa Birliği
Ülkeleri tarafından uyulması zorunlu olan otomotiv yakıtı olarak
kullanılan LPG'ye ilişkin kalite standardıdır. Standart
EMNİYETLi DOLUM SEViYESi NEDiR ?
Emniyetli dolum seviyesi araçlardaki
dolum kitleri için tank kapasitesinin %80’idir. Örnek olarak 40
litre’lik tanka maksimum 32 litre dolum yapılmalıdır. OTOGAZ KULLANIMI ARAÇ PERFORMANSININ DüŞMESiNE ETKi EDER Mi ?
Otogaza dönüştürülen binek araçların
yakıt sistemi benzin tüketimine göre tasarlanmış olduğundan, LPG kiti ve
montajı aracın özelliklerine uygun şekilde HER DöNüŞüM KiTi HER ARACA UYGUN MUDUR ?
Uygulanacak dönüşüm aracın tüm
özellikleri göz önünde bulundurularak tasarlanmalı ve uygulanmalıdır.
Kullanılan dönüşüm kiti araca uygun olmadığı zaman
LPG ARACIN MOTOR AŞINMASINA ETKi EDER Mi ?
Kurşunlu benzin kullanmaya uygun olarak
tasarlanan araçlarda LPG kullanımına geçildiğinde özellikle ilk
çalıştırmada motor aşınmasının artması normaldir. LPG KULLANAN ARAÇLARIN öZEL BiR BAKIMA iHTiYACI VAR MIDIR ?
LPG kullanan bir aracın bakım
gereksinimleri benzinli bir araçtan farklı değildir. Ancak, çift yakıtlı
bir sistem olduğundan aracın benzin ile ilgili sistemlerinin LPG VURUNTUYA NEDEN OLUR MU ?
Silindir içinde alevin ulaşmadığı
bölgede oluşan yanma lokal basınç yükselmesine ve vurma sesinin
oluşmasına neden olur. Sadece LPG değil, gerekli oktan
EN 589’da belirtildiği gibi 89 olmalıdır. Aracınızın
performans ve ömrüne olumsuz etkilerini önlemek için satın aldığınız LPG’nin en az 89 MON’a sahip olduğundan
GAZLI SiSTEM YETERi KADAR GüVENLiMiDiR ? MaviAy OTOGAZ sistemleri darbe sırasında motorun stop etmesi durumunda elektronik gaz kesme sistemine sahiptir. Parlama özelliği benzinden daha geçtir.Depolar yırtılma ve sızdırmaya karsı 45 Bar - 105 Bar arası test edilmektedir.(Normal depo basıncı ise 4.5 Bardır.) Araçların orijinal benzinli sistemleri değiştirilmeden stepne tipi LPG depoları monte edilmektedir. Stepne Depoların Avantajları: Dolum ağızları ve şamandıra bölümü aracın dış yüzeyinde olduğu için herhangi bir sızdırmazlık halinde gazın direkt hava ile temasını sağlar. Dolum sırasında dolum pompasında kalan gazın araç içerisine yayılmasına engel olur. Arkadan araca çarpılması halinde benzin deposu ile arasındaki mesafeden dolayı benzin deposunun alev alma riskini ortadan kaldırır. DEPOLARIN GüVENLiĞi NE KADARDIR ? Çarpışma testinde,saatte 60 km hızla bir otomobilin açıkta duran LPG tankına çarpmasına rağmen tankın sağlam kaldığı görülüyor. Bir başka çarpışma testinde de,satte 60 km hızla bir LPG tankına çarpan sivri çelik malzemenin,LPG tankın yamulttuğu ancak delemediği görülüyor. GAZLI SiSTEM EKONOMiKMiDiR ? Yapılan denemeler, sıvılaştırılmış gazların motor yakıtı olarak kullanılması durumunda, %60’a yakın yakıt ekonomisi sağladığını ortaya çıkarmıştır. GAZLI SiSTEM GARANTiSi NE KADARDIR ? Depomuz 10 yıl, sistemlerimiz ise 2 yıl garantilidir. GAZLI SiSTEMiN FAYDALARI NELERDiR ? Her kilogram yakıt başına verdikleri enerji miktarı yüksektir, 11858 kcal/kg Hava ile çok iyi karıştığından, yanmanın verimi yüksektir. Karteldeki yağın incelmesi önlenmiş olacağından, yağlamanın kalitesi bozulmaz ve yağ değişim süresi uzar. Oktan sayıları çok yüksek olduğundan, motorun sıkıştırma oranının yükselmesine olanak sağlar. (10/1-12/1). Yandıktan sonra silindirlerde artık bırakmaz. Silindirdeki yağ filminin yırtılması söz konusu olmadığından, motor parçalarının ömrü uzar. Onarım harcamaları azalır: MOTOR HEM GAZLA HEM DE BENZiNLE ÇALIŞMIYORSA SEBEP NE OLABiLiR ?
Gaz ve benzin elektro valfleri
çalışmıyor olabilir. Elektrik devresindeki sigortada (voltajın 12 volt
olması gerekli) veya topraklama kablo bağlantılarında problem MOTOR BENZiNLE ÇALIŞIYOR GAZLA ÇALIŞMIYORSA SEBEP NE OLABiLiR ?
Öncelikle araçta yeterli miktarda gaz
olup olmadığı, daha sonra da LPG tankı multivalf çıkışındaki vananın
açık olup olmadığı kontrol edilmelidir. Depoda gaz
GAZ TüKETiMi FAZLA iSE NE YAPILMALIDIR ?
Hava filtresi temizlenmeli gerekirse
değiştirilmelidir. Rölanti ve tam güç ayarları kontrol edilmelidir.
Ateşleme avansı kontrol edilmeli, benzinli çalışmaya göre
MOTOR GAZLA ÇALIŞIRKEN RöRANTi DüZENSiZ iSE SEBEP NE OLABiLiR ? Karbüratör hava ayarı yeniden yapılmalıdır. Bu ayarı yaparken benzinle çalışmayı etkilemeyecek şekilde olmasına dikkat edilmelidir.
Aracın rölanti ayarı bozuk olabilir. LPG
Regülatör buharlaştırıcısı üzerindeki tırtıllı vida yardımıyla rölanti
ayarı yapılabilir, fakat bu işlem için en yakın servise
MOTOR TAM GüCE ULAŞMIYORSA NE YAPILMALIDIR ? Regülatör – buharlaştırıcı sıcak su hortumları giriş çıkışlarını, motorun termostatı ve devrede hava olup olmadığı kontrol edilmelidir. SEViYE GöSETERGESi DOLU GöSTERiYOR FAKAT ARABA GiTMiYORSA SEBEP NE OLABiLiR ? Multivalf ve aşırı akış vanasından şüphe edilmelidir. Ayrıca aracın şamandırası kilitlenmişse yine motora LPG gitmeyecektir. Komple bir bakım gereklidir. SEViYE GöSTERGESi SüREKLi AYNI SEViYEDE KALIYOR. LPG ALINSA DA ALINMASA DA GöSTERGE DEĞiŞMiYORSA SEBEP NE OLABiLiR ?
Bu durum tankın içindeki şamandra
mekanizmasının bozulmuş olabileceğinin göstergesidir. Sinyal hep aynı
gönderildiği için aracın kaç km. gittiği doğru hesap DOLUM SIRASINDA TANKTAKi DOLUM HATTI VANASINI KISMAK DOĞRUMUDUR ?
Kesinlikle doğru değildir. Bu durumda
LPG transferi sırasındaki akışın debisi düşecektir. Dünya
standartlarında minimum kabul edilebilir akış debisi 10 lt./dk LPG'Li ARACIN ÇALIŞTIRILMASI NASIL OLMALIDIR ?
Sabah aracı çalıştırırken ve akşam stop
ederken benzin kullanılarak kapatılması tavsiye edilmektedir. Özellikle
soğuk havalarda sabahları benzin ile ilk GAZ SIZDIRMAZLIK RAPORU NEDiR ?
Sızdırmazlık Raporu, Makine Mühendisleri
Odası tarafından, LPG'li ce CNG'li araçların kontrolü sonucunda, araçta
gaz kaçağı olmadığına dair rapordur.
Daha önceden LPG ruhsatı olan araçlar
Makine Mühendisleri Odası'nın herhangi biri birimine bu raporu almak
için başvurabilirler. Yeni montaj yapılan araçlar
Sızdırmazlık Raporu'nun geçerlilik süresi
1 gündür. Bu yüzden LPG'li araçların, Araç Muayene İstasyonuna
gidecekleri gün bu raporu bu raporu almaları uygun Montaj Tespit Raporu, Makine Mühendisleri Odası tarafından, yetkili firmalara verilmiş matbu form evraklar üzerine düzenlenir. Yeni montajı yapılmış araç, Makine Mühendisleri Odasına geldiği zaman aracın Montaj Tespit Raporu, montajı yapan mühendis tarafından onaylanır. 01 Mart 2006 tarihi itibariyle LPG'li araçlara Makine Mühendisleri Odası tarafından LPG/CNG Ruhsatı verilmeye başlanmıştır. LPG DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİ (OTOGAZ DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİ) Benzinli motorların LPG ile çalışmasını sağlayacak Otogaz Dönüşüm sistemleri üç ana grupta sınıflandırılmıştır. 1. Nesil dönüşüm sistemleri
Birinci nesil karbüratörlü
araçlardır.Otogaz Dönüşüm sistemlerinin en basiti olan bu sistemde açık
devreli LPG donanımı kullanılmaktadır.Yakıt tankından sıvı
2. Nesil dönüşüm sistemleri
İkincil nesil yakıt püskürtmeli
araçlardır.Bu dönüşüm sistemlerinde egzoz gazları içerisindeki oksijen
miktarı ölçülerek elektronik kumanda ünitesi yardımı ile
Enjeksiyonlu sistemlerde için tasarlanmış
olan LOV U2 (Lovato),TELGAS 5000 SIMPLEX (Stefanelli) vs vs.dönüşüm
kitleri ile , çeşitli motor parametreleri 3. Nesil dönüşüm sistemleri
Bu sınıfta da çok yaygın olarak
kullanılmayan bu sistemler,üçüncü nesil sıvı LPG püskürtmeli
sistemlerdir.Plastik manifoldlu araçların artmasıyla üçüncü nesil
OTOGAZ SİSTEMİ TANITIM BİLGİSİ
* Tüm sistem Avrupa Kalite Belgesi olan
E-CE-R 67 ve ISO 9001 belgelidir. Ayrıca Lovato ,Brc,Aldesa,Voltran
otogaz Sistemlerine, İ.T.Ü. tarafından yakıt * Satmış olduğumuz otogaz dönüşüm sistemleri, imalat hatalarına karşı 1 yıl garantilidir.
* Bu sistem Avrupa’da 30 yılı aşkın bir
süredir kullanılmaktadır. Ayrıca ilk petrol krizinin oluğu dönemden
itibaren günümüze kadar Türkiye’de illegal olarak
* Benzinli araçların otogaza dönüşümü
oldukça kolay ve ekonomiktir. Bu sistem 15.000. km’de kendini amorti
etmektedir. 1 lt. benzinle alınan yol 1.1 lt. sıvı
* Lovato,Brc,Aldesa,Voltran LPG
Sistemleri otomatik güvenlidir. LPG sistemi için kullanılan tüm aksamlar
Avrupa E tipi onay işaretlidir. Yakıt tankları kullanma
* Tüm markalar için bol yedek parça bulunabilir. * Otogaz Dönüşüm Kitleri dizel araçlar hariç, diğer tüm araçlara monte edilebilir. Dönüşüm 3-4 saati geçmez. * Mevcut olan benzin sisteminde hiç bir değişiklik gerektirmez. Aracın içinden kumanda düğmesi sayesinde hem LPG hem de benzinle çalışma imkanı. * Lpg Dönüşüm Sistemlerinin montajında, profesyonel eğitilmiş, sertifikalı uzman elemanlar kullanılmalıdır. * Sistem montajında araçta tadilat yapılmaz, sadece birkaç parça eklenir.
* LPG takılan araç montajcı firmadaki
görevli makine mühendisi tarafından ( bu mühendise Mak. Müh. Odası
tarafından yetki belgesi verilmiştir.) kontrolü
* Sanayi Bakanlığınca onaylı ruhsat
tescil işlemleriniz trafik kanunun 32. maddesi ve Bakanlığı 93/94-95
sayılı tebliğ esaslarına göre trafiğe kayıt işlemleri
* Montaj bitiminde ruhsata işletmek gereklidir. Bu konuda montaj servisinizden yardım isteyebilirsiniz. * Mercedes, BMW gibi çok lüks araçlara gaz sistemi fabrika çıkışı takılmaktadır. LPG ‘DE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ LPG dönüşüm sistemleri doğru malzeme ve doğru montaj ile kullanıldığında güvenli bir yakıttır.Aracınızda, güvenli bir çalışmayı sağlamak için aşağıdaki önlemlerin alınması önerilmektedir. * Gaz kaçağı olduğu hissedildiğinde tüm sigaralar söndürülür; motor , elektrik aksamları, farlar ve diğer ateşleme kaynakları kapatılmalıdır. * LPG’nin bulunduğu ortamlarda kesinlikle sigara içilmemelidir. * LPG’de kaçak kontrolü kesinlikle ateş ile yapılmamalıdır.Çok tehlikelidir. * Araçlarda ısıtma amaçlı açık alevli ısıtıcılar kesinlikle kullanılmamalıdır. * OTOGAZ (LPG) tanklarının ömrü imal tarihinden itibaren 10 yıldır.Aracın periyodik bakımı aksatılmamalıdır.
* LPG zehirsiz bir gazdır.Ancak havadan
ağır olduğu için dibe çöker ,kaçak devam ettikçe içerdeki havayı kovacağından burada bulunan canlının
boğulmasına * LPG dolumu sadece yetkili kişiler tarafından yapılmalıdır ve “tank fazla alsın ” diye araç sallanmamalıdır.Çünkü sistem emniyetli olup otomatik kilitlemelidir. * LPG deposunun %20 si muhtemel sıcaklık farklarından oluşan değişmelerden dolayı boş bırakılmalıdır.
LPG tankı üzerinde bulunan multivalf,
tankın %80 doldurulmasını sağlayacak şekilde ayar edilmiştir.Bir tankın
+20 derece sıcaklıktaki depo iç basıncı yaklaşık 4,5 atmosferdir.Bu
değer LPG tankının test basıncının %10’una tekabül etmektedir. LPG dolumu sırasında daha fazla yakıt
almak amacıyla LPG tankının ileri geri
* LPG tankında herhangi bir sebepten
dolayı fazla LPG akışı olduğunda (bakır borunun kopması gibi) depoya
monte edilen kaçak akım valfi depo çıkışında
* Stepne ya da silindir şeklinde imal
edilmiş LPG tanklarının maksimum test basınçları 105 bar dır.Benzin
tanklarının test basınçları ise 5 bardır.Tank et kalınlığı ise
* LPG tankı ECR-67R ve TSE 12095
standardına uygun olmalıdır.LPG tankı, pvc kaplı iki adet çelik kuşakla
bağlanmalıdır. LPG tankı ile üzerinde bulunduğu
* LPG tankı ile bezin tankı arasında yalıtkan bir malzeme yok ise aralarında en az 50 mm mesafe olmalıdır.
* Sızdırmazlık kutusu ve havalandırma
hortumları mutlaka monte edilmelidir.Sızdırmazlık kutusu kapağı mutlaka
takılmalı, kırık yada çatlak olmamalıdır. * LPG dolum ağzı kesinlikle bagaj dışında olmalıdır. * LPG montajında kullanılan elemanların tamamı E-CE-R 67R ve TSE standardına uygun olmalıdır. * LPG bakır boruları üzeri pvc kaplı ve minimum 1 mm et kalınlığında olmalıdır. * LPG bakır boruları kesinlikle araç kabini ve çamurluk içinden geçirilmemelidir.
* LPG bakır boruları ve LPG tankları
egzost boru, susturucu ve manifoldlarından en az 15 cm mesafede olmalıdır.Çok zorunlu durumlarda
en az 5 cm * LPG bakır boruları araç altında en az 60 cm aralıklarda kroşelerle tutturulmalıdır. * Regülatör – gaz ayar vidası – mikser arasına üzeri çelik tel kaplı orijinal LPG hortumları takılmalıdır.
* Motorun ilk çalıştırılması veya stop
edilmesi durumunda güçlü bir LPG kokusu duyabilir, bu normaldir.Ancak arcınız çalışmaya
devam ederken meydana
* Aracınızı herhangi bir ateşe yakın
bölgeye park etmeyiniz.LPG buharı havadan ağırdır, herhangi bir kaçak olduğunda LPG en düşük seviyeye
yönelecektir. * Eğer aracınızı süre kullanmayacak ve uzun süre garajda tutacaksanız multivalf üzerinde bulunan LPG yakıt kesme valfini kapatmanız önerilmektedir. * Aracınızın LPG ile çalıştığını belirten çıkartmaları aracın ön ve arka camına yapıştırınız. * LPG dönüşümünden sonra mutlaka sızdırmazlık testi yapılmalıdır. * Ateşleme sıcaklığı 500* C’dir.Ateşleme sıcaklığının yüksek ve yakıt karışım oranının düşük olması nedeni ile benzine göre LPG kaçağından yangın tehlikesi azdır.
* Uzun süre benzin kullanılmaması
nedeniyle benzin hortumları, karbüratör contaları,karbüratör şamandıra
topu ve benzin otomatikleri kuru çalışmadan dolayı * LPG’li araçlar yer altı otoparklarına park edilmemelidir. * Araç günde 2 defa bir süre benzinle çalıştırılarak benzin yakıt sisteminin kuru kalması engellenmelidir. * Güvenli kullanıldığında benzine nazaran daha emniyetli bir yakıttır. Tehlike anında benzin gibi patlama yapmaz. * Renksiz ve kokusuz LPG, kolayca hissedilebilmesi için kokulandırılmıştır. Motorun çalıştırılması esnasında güçlü bir LPG kokusuduyulabilir, bu normaldir. * Sürekli bir LPG kokusu, herhangi bir sızıntıyı işaret eder. Hemen Otogaz yetkili servislerini haberdar ediniz.
* Aracınızı bıraktığınız yer kapalı bir
alan ise; ya mahalde alttan hava sirkülasyonu oluşmasını sağlayın yada
mahalde mutlaka yere yakın bir gaz alarm cihaz * Mutfak tüpüne benzer şekilde aracınızdaki LPG tankının ; nasıl dolduğunu nasıl boşaltıldığını, vanalarının nasıl açılıp kapatıldığını mutlaka öğreniniz. * Dönüşüm servislerimizde köpük testi yapılırken mutlaka tatmin olunuz. Gerekirse müdahale ediniz.
* Büyük çaplı kaçaklarda alan
boşaltılmalı, herkes en az 200 mt. Uzaklaştırılmalı ve itfaiyeye ve
polise haber verilmelidir. Ufak çaplı kaçaklardan sonra alan mutlaka
havalandırılmalıdır. LPG yüksek derecede yanıcı bir maddedir
ve atmosferik koşullara maruz kaldığında hızla patlayıcı hava -
hidrokarbon karışımı oluşturur. LPG Sızıntılarında Alınacak Önlemler
LPG düşük alev alma noktasına sahip
olduğundan oluşacak sızıntılar şiddetli yangınlara ve/veya patlamaya
sebep olabilir. Eğer tüpten veya tanklardan LPG Tüpgaz Kullanımı İle İlgili Öneriler
Evlerde ve iş yerlerinde kullanılan LPG
ülkemizde gövdesi iki veya üç parçanın birbirine kaynaklanması ile elde
edilen tüpler içerisinde tüketime sunulmuştur. İLK YARDIM * Fazla miktarda LPG solunduğunda oksijen eksikliğine bağlı olarak boğulma tehlikesi ortaya çıkar. * Cilde teması halinde 1.,2. ve 3. dereceden yanıklar oluşabilir. Bu durumlarda; * Kazalı derhal temiz havaya çıkarılır,rahat bir konumda yatırılır ve üzerindeki giysiler çıkarılır. * Kazalı tamamen hareketsiz olmalı,konuşmamalı ve kesinlikle yürütülmemelidir. * Deri tazyikli olmayan,ılık ve bol suyla 20 dakika yıkanır.Yaraya kesinlikle hiçbir şey sürülmez. * Kazalı hemen bir doktora veya hastaneye sevk edilir. Gözle temas olmuşsa : Gözler bol miktarda soğuk su ile en az 15 dakika yıkanmalıdır. Yıkama sırasında göz iki parmak ile açılmalı ve göz küresinin ve kapağının su ile temas etmesi sağlanmalıdır. Yıkama işleminden sonra hızla en yakın sağlık kuruluşuna ulaşılarak tedavi imkanı gözetilmelidir. Deri ile temas olmuşsa : Eğer deride soğuktan dolayı yanık oluşmuşsa etkilenmiş alanı ılık su içerisine batırınız ve bekletiniz. Bu sırada acil ilkyardım almak üzere en yakın sağlık kuruluşuna ulaşınız. Solunum yolu ile temas olmuşsa : Yüksek konsantrasyonlardaki gaz solunduğunda kalpte ritim bozuklukları oluşabilir. Böyle durumlarda LPG ile temas eden kişi acilen temiz havaya çıkartılmalı ve en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırılmalıdır ÖZELLİKLE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KONULAR…
Araçtan çıkan egzoz gazlarını uzun süreli
solumayınız. LPG ( OTOGAZ ) NEDİR ?
LPG,benzine oranla doğa dostu bir
yakıttır. Kurşunlu ve kurşunsuz, eski ve yeni teknoloji tüm motorlara
uyum sağlar.Yanma prosesi sonucu ortaya çıkan * LPG renksiz ,kokusuz ve toksik özelliği bulunmayan bir maddedir. .Gaz kaçaklarının tespit edilmesi için sonradan kokulandırılmaktadır. Sıvı halde suya benzer * LPG basınç altında depolanabilir,kalın çelik tank ya da borularla taşınabilir. * LPG zehirli değildir. Ancak miktarı fazlalaştıkça boğuculuk tehlikesi ortaya çıkar * LPG yanıcı ve patlayıcı bir gazdır.Üzerindeki basınç kaldırıldığında hava ile hacimsel olarak % 2-9 oranında karıştığında patlayıcı bir gaz haline gelir. . % 2,4 LPG ve % 97,6 hava karışımı bunun için yeterlidir. * LPG havadan ağır olduğu için kaçak durumunda su gibi akar ve en derin yerde birikir. . * Ayrıca kullandığımız sprey kutuları içerisinde itici gaz olarak LPG kullanılmaktadır. * Düşük sıcaklıkta buharlaşması nedeni ile sıvı gazın insan vücudu ile teması sonucunda ciddi deri yanıkları oluşur. * Isı arttıkça basıncı artarak kritik bir sıcaklık ve basınçta içinde bulunduğu tankın patlamasına neden olabilir. * LPG yağ ve boyayı eritebilir.Ayrıca doğal lastiği deforme eder.Bu sebeple motorlu araçlarda standartlara uygun malzemeden yapılmış borular kullanılmalıdır. * LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı), Bütan ve Propan gazlarının basınç altında sıvılaştırılarak belli oranlarda karışımı ile elde edilen yanıcı bir petrol türevidir. * Dökmegaz olarak konutlara ve endüstriye pazarlanan LPG ise ticari saflıkta propan içermektedir. * Gaz yakıtlar hidrojence zengindir ve silindirlere gaz fazında girerler. Bu iki karakteristik temiz bir yanma sağlar.
İlk olarak A.B.D. San Diago Gas-Electric
Company tarafından denenen LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) benzine
alternatif bir yakıt olarak kullanılmaya başlanmış
| |||||||||